حرف ما

شوخی هم حد و اندازه ای دارد

اسلام برای هر کاری دستور و چهار چوبی دارد از جمله شوخی و مزاح، که مواردی را از شوخی نهی می کند تا مومنین، به بهانه خندیدن و شاد بودن آلوده به گناه نشوند.

به گزارش حرف ما وبلاگ صراط نوشت:

اسلام دینی است توصیه به شادی و شاد هم در آن وجود دارد ولی عده ای یا مفهوم اشک را خوب نفهمیدند یا می خواهند اسلام را دین غم معرفی کنند. حال عده ای از مردم یا به عنوان شاد معرفی کردن اسلام یا برای شادی خودشان دست به هر کاری می زنند تا بخندند یا دیگران را بخندانند.
امام هادی (علیه السلام) در کلامی زیبا فرمودند: «الْهَزْلُ فکاهَهُ السُّفَهاءِ، وَ صَناعَهُ الْجُهّالِ [۱] هزل، شوخى سفیهان و ساخته و پرداخته جاهلان است».
حال باید بگوییم “هزل” به چه معنا است:
«کلمه «هزل» در لغت به معنى لاغر شدن و هزال به معنى لاغرى است و کلمات بى محتوا و توخالى را هم هزل مى‌گویند، چون معناى درستى ندارد و یک بار منفى هم به آن اضافه شده است یعنى سخنان بى محتوا و زشت و از همین جا فرق آن با شوخى معلوم مى‌شود، چون هزل بى محتوا و بى روح است و به همین جهت روایت هزل را فکاهه السفهاء معرّفى مى‌کند.
کلمات زشت حالاتى دارد: گاه توهین است و گاه زشتیهاى مربوط به مسائل جنسى و گاه اتلاف وقت است». [۲]
پس حرف بیهوده و لغو زدن روایت از مصادیق جهل است و جهل هم که در روایات دشمن انسان معرفی شده است.
اما خود شوخی هم انواعی دارد که با بیان آن به روشن شدن بحث نزدیک شویم.

۱- مزاح ممدوح
رسول اکرم (صلی الله و علیه و آله) می فرمایند: «إنِّی لأمزح، ولا أقول إلَّا حقًّا [۳] همانا من شوخی می کنم در حالی که جز حق نمی گویم». یعنی پیامبر هم خود را شوخ طبع معرفی می کند و هم به ما ملاک می دهد و می فرمایند که نباید در شوخی از حد حق تجاوز کرد. یعنی به هر بهانه ای شوخی را نگوییم و نشنویم، چون گاهی اوقات حرف لغو و فحش را بهانه شوخی بعضی افراد به کار می برند که مخالف تعالیم اسلام است.
در حالی که در سیره شهدا بسیاری از این شوخ طبعی ها وجود داشت که با معیار اسلام تطابق هم داشت مانند این خاطره:
«شیشه در وردی ناهار خوری شکسته بود. این عبارت را با ماژیک قرمز روی کاغذی نوشته و به دیوار چسبانده بودنند:«ورود کلیه برادران ممنوع». موقع ناهار بود. سالن هم در دیگری نداشت. یعنی چه؟ هیچ کس تصور نمی کرد در بسته نباشد یا این که قضیه شوخی باشد چند نفری رفتند پیش مسئول مربوط و داد و فریاد راه انداختند:«این چه وضعشه، در چرا بسته است، این کاغذ چیه که نوشته اید؟» و از این حرف ها. بعد راه افتادند رفتند آشپزخانه. البته از در پشتی که مخصوص مسئولان بود. جریان را که تعریف کردند سر آشپز خندید و گفت:«اولاً در بسته نیست باز است. ثانیاً ما نگفتیم کلیه. گفتیم کلیه، برای همین روی لام تشدید نگذاشتیم».حسابی کفری شدیم. فکر همه چیز را می کردیم الا این که آشپزها هم با ما بله!». [۴]

۲- مزاح مذموم
اسلام برای هر کاری دستور و چهار چوبی دارد از جمله شوخی و مزاح، که مواردی را از شوخی نهی می کند تا مومنین، به بهانه خندیدن و شاد بودن آلوده به گناه نشوند.

امام صادق (علیه السلام) می فرماید: «لَا تُمَازِحْ‏ فَیُجْتَرَأَ عَلَیْک [۵] ‏شوخی و مزاح نکن تا بر تو جرائت راه پیدا کند».
قاعدتا وقتی انسان با کسی وارد شوخی می شود به او هم این اجازه را می دهد که خودش شوخی کند و این خود مقدمه ای بر جرات پیدا کرده دیگران بر ما است. البته اسلام حقوق هر دو طرف را راعایت کرده و فرموده هر چه برای خود می پسندی برای دیگران هم بپسند، یعنی اگر از شوخی کردن دیگران با خودت ناراحتی، پس خودت هم این کار را انجام نده.
ان شا الله ما در همه موارد زندگی تابع دستورات اهل بیت و قران باشیم تا مبادا به هر بهانه ای مبتلا به گناه و آلودگی شویم.

انتهای پیام/

آخرین اخبار