حرف ما
FacebookTwitterGoogle+WhatsAppLineLinkedInPinterestTumblr

انتفاضه فلسطین، مولود تفکر امام خمینی و تولد انقلاب اسلامی

اصول گرایی اسلامی با الهام از دستورها و احکام اسلام به یک قشر یا طبقه خاصی محدود نمی‏ شود، بلکه حرکتی فراگیر و گسترده است و شامل کلیه اقشار و طبقات جامعه می‏ شود.در انتفاضه فلسطین تمامی اقشار جامعه از زن و مرد، پیر و جوان، شهری و روستایی، دانشجو و کارگر و حتی افراد خردسال شرکت دارند

به گزارش حرف ما وبلاگ انقلاب اسلامی نوشت: امپراتوری عثمانی آخرین خلافت اسلامی محسوب می‏شد که بر مناطق ترکیه امروزی، بخش وسیعی از بالکان در اروپا، بخش عربی خاورمیانه و شمال آفریقا از جمله سرزمین فلسطین استیلا داشت.خلافت عثمانی‏ها در دنیای اسلام (اهل سنت) حدود پنج قرن به طول انجامید (از سال ۱۲۹۹ – ۱۹۱۸ م یا ۵۰۸-۱۲۹۷هـ.ش).ظهور عثمانی‏ها سبب انتقال خلافت از اعراب به ترکان عثمانی شد.وجود رقابت‏های استعماری بین دولت‏های روس، انگلیس و فرانسه و نقش استراتژیک عثمانی سبب شد تا سرزمین‏های این امپراتوری مورد طمع قدرت‏های اروپایی قرار گیرد.ورود اندیشه‏های ناسیونالیستی به امپراتوری عثمانی و تحریک اعراب به دست قدرت‏های اروپایی و از سویی پوسیدگی درونی عثمانی و ظهور ترکان جوان، بستر مناسبی برای فرو پاشی خلافت اسلامی فراهم ساخت و با تلنگر جنگ اول جهانی، “بیمار اروپا ” از پا در آمد.
قبل از پایان جنگ جهانی اول، فرانسه و انگلیس طی قرارداد “سایکس – پیکو ” سرزمین‏های امپراتوری عثمانی را بین خود تقسیم کردند. بر این اساس، عراق، اردن، حجاز و فلسطین تحت قیمومیت انگلیس، و لبنان و سوریه تحت اداره فرانسه قرار گرفت.بنابراین با رفع سایه استبداد عثمانی از اعراب، ابرهای تاریک استعمار غربی بر سر اعراب سایه افکند و چندین دهه آنان را تابع خود ساخت و در این مدت به تحکیم استیلای خود بر این منطقه پرداخت در این میان، فلسطین ویژگی خاصی داشت و آن تصمیم قبلی صهیونیسم بین الملل (در ۱۸۹۷ در شهر بال سوئیس) و همیاری انگلستان برای استیلای یهود بر این سرزمین بود.در این راستا یهودیان از سراسر جهان به فلسطین فرا خوانده شدند تا ترکیب جمعیتی این سرزمین به نفع یهودیان تغییر یابد و زمینه سیطره آنان بر فلسطین فراهم شود.این اقدامات در دهه‏های ۲۰ تا ۴۰ میلادی به شدت ادامه یافت و سرانجام در ۱۹۴۸ (۱۳۲۷ ش) دولت اسرائیل اعلام موجودیت کرد که تاکنون به عنوان یک غده سرطانی در بدنه جهان اسلام عمل کرده است.
– مبارزات مردم فلسطین قبل از انتفاضه
مبارزات مردم فلسطین قبل از تشکیل رژیم صهیونیستی در سال ۱۹۴۸ (۱۳۲۷ ش) صبغه اسلامی داشت و تحت رهبری علمای مذهبی مانند “حاج محمد امین الحسینی” مفتی اعظم بیت المقدس و رئیس “شورای مسلمین‏ ” فلسطین که بر محاکم شرع و اوقاف نیز نظارت داشت و “شیخ عزالدین قسام” و “عبدالقادر حسینی” قرار داشت.پس از استقرار تشکیلات رژیم صهیونیستی در فلسطین و آواره شدن مردم این کشور، سران کشورهای عربی تحت تاثیر افکار عمومی مسلمانان، حملاتی را علیه صهیونیست‏ها سازماندهی کردند.فلسطینی ابتدا سازمان یافته نبودند و چشم به کشورهای عربی دوخته بودند که فلسطین را به آنها باز گردانند. از اوایل دهه ۶۰ آنها به تاسیس تعداد زیادی نهادهای سیاسی، نظامی و اجتماعی پرداختند.مهم‏ترین این نهادها، سازمان آزادی بخش است که در سال ۱۹۶۴ (۱۳۴۳ ش) تاسیس شد و هشت‏سازمان چریکی و تعداد زیادی سازمان‏های غیرنظامی مربوط به امور آموزشی، اجتماعی، پزشکی، فرهنگی و مالی را زیر چتر خود گرفت. در فاصله بین سال‏های ۱۹۶۷ م (۱۳۴۶ش شکست‏حمله اعراب) تا ۱۹۸۲ م ۱۳۶۱ ش (حمله اسرائیل به لبنان) سازمان‏ها و گروه‏های مبارز فلسطینی زیادی تاسیس، متلاشی، ادغام و یا انشعاب شدند.این سازمان‏ها عمدتا تحت تاثیر ناسیونالیسم عربی، سوسیالیسم و مارکسیسم قرار داشتند و هر کدام از جانب یکی از دولت‏های عربی پشتیبانی می‏شدند و به سیاست‏های منطقه‏ای آن دولت وابسته بودند.در نتیجه این مبارزات، تحت تاثیر سیاست‏های آن دولت‏ها در عرصه بین الملل و منطقه، از مسیر اصلی خود خارج گردید و ملت فلسطین از نگاه به بیرون و اعتماد به گروه‏های پر طمطراق و دولت‏های عربی و سیاست‏های جهانی و سازمانهای بین المللی دچار سرخوردگی و ناامیدی شد.
سازمان‏های فلسطینی قبل از انتفاضه
در کنار جنگ‏های کشورهای عربی با رژیم اشغالگر قدس، تحولی تحت عنوان شکل‏ گیری سازمان‏های مقاومت فلسطینی روی داد. تعداد این تشکل‏ها به ده‏ها حزب و سازمان و گروه رسید که می‏رسد. مهم‏ترین این سازمان‏ها و گروه‏ها عبارت بودند از:
۱ – سازمان الفتح: رهبران اصلی آن، یاسر عرفات، صلاح خلف و خلیل ابراهیم الوزیر، معروف به ابوجهاد، هستند.این سازمان را اکثرکشورهای عربی میانه رو مانند عربستان و تندرو مانند لیبی و سوریه حمایت می‏کنند.
۲ – الصاعقه: این گروه را سوری‏ها ایجاد کردند و از رهبران آن می‏توان به زهیر محسن و عصام القاضی اشاره کرد.
۳ – جبهه دمکراتیک آزادی بخش فلسطین: این سازمان با ایدئولوژی مارکسیستی شروع به فعالیت کرد.رهبران اصلی آن عبارتند از: نایف حواتمه، عمر ادیب، مشهور به ابو یاسر.
۴ – جبهه خلقی آزادی بخش فلسطین: این گروه که از سوی لیبی حمایت می‏شد، طرفدار عقاید مارکسیستی بود. از رهبران اصلی آن می‏توان به جرج حبش و محمد تیسیر قبا اشاره کرد.این سازمان با سوریه روابط خوبی ندارد.
۵ – جبهه خلقی آزادی بخش فلسطین – (فرماندهی کل): این گروه را احمد جبرئیل از گروه قبلی (جرج حبش) منشعب ساخت و طرفدار سوریه است.
۶ – جبهه آزادی بخش فلسطین: این گروه از گروه احمد جبرئیل منشعب شد.رهبران آن، طلعت توفیق و محمد العباس، معروف به ابوالعباس، هستند.
علاوه بر گروه‏های فوق، سازمان‏های دیگری هم در فلسطین وجود دارد که فعالیت قابل توجهی ندارند، از جمله آنها می‏توان به “جبهه آزادی بخش عربی‏ ” اشاره کرد که طرفدار عراق است.
ارزیابی مبارزات فلسطینی‏ها قبل از انتفاضه با نگاهی به تاریخ مبارزات مردم و گروه‏های فلسطینی از زمان تاسیس رژیم صهیونیستی تا قبل از انتفاضه، به خوبی روشن می‏گردد که این گروه‏ها نتوانسته ‏اند به نتایج امیدوار کننده‏ای برسند.آنها نه تنها در تشکیل یک حکومت مستقل فلسطینی موفق نبوده‏اند، بلکه سرانجام موجودیت رژیم اشغالگر را به رسمیت ‏شناختند و “تصمیم بر نابودی آن‏” را از اساسنامه سازمان آزادی بخش فلسطین (ساف) حذف کردند و مبارزات مسلحانه را مردود شمردند.
در این جا به برخی از دلایل عمده ناکامی سازمان‏های فلسطینی اشاره می‏کنیم:
الف – اختلافات ایدئولوژیکی: این گروه‏ها و سازمان‏ها دارای اندیشه‏ها و ایدئولوژی‏های مارکسیستی، مائوئیستی، سوسیالیستی، ناسیونالیستی بودند که همه مبتنی بر سکولاریسم و طرد دین از صحنه مبارزات بودند; از این رو نگرش آنها در خصوص فلسطین و خط مشی و عملکرد آنها در مبارزه با یکدیگر تفاوت فاحشی داشت.
ب – اختلاف در خط مشی مبارزه: اختلاف در اندیشه و ایدئولوژی این سازمان‏ها موجب اختلاف در روش و خط مشی شده است؛ برخی از این گروه‏ها به عملیات در داخل سرزمین‏های اشغالی معتقد بودند، گروهی در سطح کشورهای مختلف علیه صهیونیسم مبارزه می‏کردند، بعضی به بمب گذاری و هواپیماربایی روی آوردند و گروهی دم از انقلاب کارگری می‏زدند.نکته مهم این که به علت عدم هماهنگی در نحوه مبارزه، در موارد بسیاری به جای مبارزه با صهیونیسم، به درگیری بین خود می‏پرداختند.
ج – نداشتن رهبری واحد.
د – وابستگی گروه‏های مبارز به کشورهای عربی: فلسطینی‏ها ابتدا برای مقابله با فشار انگلیسی‏ها و گروه‏ها مسلح یهودی به شاهان و شاهزادگان عرب متوسل شدند، در حالی که آنها خود دست نشاندگان انگلیس بودند.پس از آوارگی ملت فلسطین، گروه‏های مدعی مبارزه در بین مهاجران در هر کشوری، تحت تاثیر سیاست‏های همان کشور و به عنوان حامی دیدگاه‏های آن کشور در خصوص فلسطین بودند.این کشورها که این دیدگاه‏ها در مواردی متناقض بودند به جبهه‏گیری میان مبارزان می‏انجامید و گاهی این کشورها با مبارزان بر خورد خشنی داشتند، مانند جمعه سیاه در اردن.
هـ – مقطعی بودن مبارزات: مبارزه این گروها معمولا مقطعی و در اقدامات هر از گاهی خلاصه می‏شد که نتیجه جدی نداشت.با توجه به این مشکلات و نابسامانی‏ها و محدود کردن مساله فلسطین در حد یک مساله ملی تا قبل از انتفاضه، مبارزات مردم فلسطین نتوانست در جهت تشکیل کشوری واحد و مستقل و یکپارچه رهنمون شود; از سویی، تحکیم بنیان‏های رژیم اسرائیل و نیز سازش دولت‏های عربی با اسرائیل، مردم فلسطین را به تدریج از این نحوه مبارزه ناامید کرد; از طرف دیگر، با وقوع انقلاب اسلامی ایران و احیای اندیشه دینی و درک توانایی پاسخ گویی دین به مسائل اجتماعی و سیاسی، مبارزات مردم فلسطین به مسیر اصلی و صحیح خود یعنی عجین شدن با باورهای اسلامی هدایت‏شد و مردم فلسطین به درستی پی بردند که اسلام تنها راه رهایی و آزادی سرزمین فلسطین است. به منظور شناخت‏بهتر چگونگی تغییر ماهیت مبارزات فلسطینیان، به بررسی عوامل پیدایش “انتفاضه” به عنوان مولود “اصول‌گرایی اسلامی” در فلسطین می‏پردازیم.
عوامل و زمینه‏های پیدایش انتفاضه
۱- پیروزی انقلاب اسلامی ایران
شکست اعراب از اسرائیل در جنگ ۱۹۶۷ (۱۳۴۶ ش) در واقع شکست ناسیونالیسم عربی بود، و برای مردم فلسطین که سال‏ها دل به این اندیشه‏های سکولار بسته بودند، ناامیدی از این اندیشه‏ها را به دنبال داشت.این زمینه درونی و از سوی دیگر، پیروزی انقلاب اسلامی، نوید بخش تلاش و مبارزهای نو بود.
ظهور اسلام به عنوان ایدئولوژی فعال در صحنه سیاسی، اجتماعی و بین المللی که در قالب جمهوری اسلامی ایران تجلی یافته بود و نیز دفاع همه جانبه این نظام از آرمان فلسطین، جرقه‏ای بود بر این همه یاس و آغازی بر پایان ناامیدی: بلافاصله پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، نخستین مرکز جهاد اسلامی فلسطین در نوار غزه فعال شد. ظهور امام خمینی(ره) بر روی روشنفکران فلسطینی مؤثر واقع شد و سبب شد که آنها در جست و جوی راه هایی برای اعمال تعلیمات امام خمینی و نمونه او در فلسطین بر آیند.به این ترتیب، پس از دهه‏های پنجاه و شصت و هفتاد که اسلام از صحنه فلسطین خارج بود، مجددا مساله فلسطین به مرکزیت نهضت اسلامی معاصر منتقل شد و با این پشتوانه جدید به مقابله با پدیده اسرائیل رفت. از این به بعد اصول جهاد، شهادت و فداکاری در راه هدف که سمبل‏های شیعیان و شعارهای انقلاب بود، به عنوان اصول اساسی فلسطین مطرح شد. سخن‏گوی جهاد اسلامی فلسطین طی سخنانی در ملاقات با حضرت امام خمینی (ره) در آذر ماه ۱۳۶۷ اظهار داشت: “ملت ما اکنون با نام و یاد اسلام در یک مبارزه وارد شده است…انتفاضه اسلامی و مبارکی که در حال حاضر میهن اسلامی فلسطین شاهد و ناظر آن است، بارقه‏ای از نور و بازتابی از پیروزی‏های بزرگ انقلاب شماست؛ انقلابی که بزرگ‏ترین تحول را در عصر ما به وجود آورد.”
ایشان در ادامه به مفاهیم اساسی انقلاب اسلامی و شعارهای آن اشاره کرده و می‏گوید: با ظهور انقلاب شما، ملت مسلمان و بزرگ ما فهمید که راهش، راه جهاد و مبارزه است.همان گونه که پیامبر اسلام‏صلی‌الله علیه وآله و مؤمنین بزرگ صدر اسلام این راه را پیمودند. ملت ما دریافت که راه مبارزه مسلحانه راهی سخت و طولانی است. ملت ما امروز همان شعارها را سر می‏دهد.که شما منادی آن بودید. آنها با صدای بلند فریاد می‏زنند: “لااله الاالله‏”، “الله اکبر”، “پیروزی از آن اسلام است‏”.
“شیخ اسعد تمیمی” یکی از رهبران فلسطینی در خصوص تاثیر معنوی انقلاب اسلامی در جهان اسلام خصوصا فلسطین می‏گوید: “تا زمان انقلاب ایران، اسلام از عرصه نبرد غایب بود، حتی در عرصه واژگان، مثلا به جای “جهاد”، از کلماتی همچون “نضال” و “کفاح” استفاده می‏شد… انقلاب ایران، واقعیت قدیمی “اسلام راه حل و جهاد و وسیله اصلی است” را به سرزمین فلسطین وارد کرد”.
“شیخ عبدالعزیز عوده”، روحانی برجسته فلسطینی که گفته می‏شود هدایت فکری و رهبری روحانی “جهاد اسلامی” را بر عهده دارد، معتقد است: “انقلاب خمینی، مهم‏ترین و جدی‏ترین تلاش در بیدار سازی اسلامی برای اتحاد ملت‏های مسلمان بود…ایران تنها کشوری بود که واقعا بر روی مساله فلسطین متمرکز شد”.
۲ـ جنبش جهانی احیای دین و بیداری جهان اسلام (اصول گرایی اسلامی)
با پیروزی انقلاب اسلامی ایران در ۱۳۵۷ بار دیگر دین در عرصه‏های اجتماعی سیاسی فعالانه مطرح شد.به ویژه در جهان اسلام، مسلمانان با هویتی دینی به مبارزه برخاستند و به تدریج‏بسیاری از تحولات سیاسی و اجتماعی منطقه را تحت پوشش خود قرار داد که از آن به “اصول گرایی اسلامی” تعبیر می‏شود.این جریان بر بسیاری از متفکران و اندیشمندان مسلمان تاثیر گذاشت و جهت مبارزات به ویژه فلسطینی‏ها را تغییر داد.مظاهر اسلامی مانند حجاب، حضور در مساجد رواج یافت و مساجد کانون فعالیت‏ها و مبارزات قرار گرفت.در دانشگاه‏های فلسطین نیز تشکل‏های اسلامی دوباره مطرح شدند و در فعالیت‏های اجتماعی از سایر تفکرات و اندیشه‏ها جلو افتادند.حرکت اسلامی در دانشگاه‏های النجاح، بیرزیت، غزه، بیت المقدس و الخلیل به نحوه چشمگیر اوج گرفت.
۳ – بن بست مبارزات سازمان‏ها و گروه‏های فلسطینی
پنجاه سال از اشغال فلسطین به دست صهیونیست‏ها می‏گذشت.در این رهگذر گروه‏های متعدد فلسطینی با شعار مبارزه با اسرائیل و صهیونیزم و آزاد سازی فلسطین اعلام موجودیت کردند.علی رغم تبلیغات گسترده آنها و جوسازی‏ها و بزرگ نمایی‏هایی که هم خودشان و هم دشمنانشان از آنها می‏کردند، نتوانستند عملکرد مطلوبی از دفاع در حقوق مردم مظلوم فلسطین از خود به یادگاری بگذارند.هیچ یک گروه‏ها و احزاب فلسطینی نتوانستند یکی مبارزه فراگیر و گسترده را علیه صهیونیزم به راه انداخته، سازماندهی و تداوم بخشند.مبارزات این گروه‏ها بیشتر در حد تبلیغات و موضع‏گیری‏های سیاسی در خارج از مرزهای فلسطین بود و فعالیت‏های آنها در داخل به عملیات‏های ایذایی محدود می‏شد که تاثیر چندانی در سرنوشت فلسطین نداشت. مردم مظلوم سرزمین‏های اشغالی فلسطین از یک سو، شاهد عدم موفقیت و تاثیر گذاری مبارزات سازمان‏های پر طمطراق فلسطینی مستقر در خارج فلسطین در آزاد سازی سرزمین‏های اشغالی بودند و از سوی دیگر، شاهد تثبیت موقعیت صهیونیست‏ها و گسترش آبادی‏های یهودی نشین و استحکام موضع رژیم اشغالگر اسرائیل ; این ناامیدی از خارج و فشار صهیونیست‏ها در داخل، نقطه شروع حرکت انتفاضه و اتکای بر فکر و اندیشه خودی (اسلام) و امکانات موجود (سنگ) در سرزمین‏های اشغالی بود.
۴ – قطع امید از اقدامات سایر کشورها و مجامع بین المللی
راه حل‏های ارائه شده از سوی مجامع بین المللی و صدور قطعنامه‏ها و بیانیه‏های متعدد، نه تنها نتوانستند جلو اشغال سرزمین‏های فلسطینی را بگیرند، بلکه به موجودیت این رژیم رسمیت‏بخشیدند.کشورهای عربی هم که داعیه‌دار دفاع از ملت عرب و سرزمین‏های عربی بودند، موفقیتی در احقاق حقوق ملت فلسطین به دست نیاوردند.بعد از قرارداد کمپ دیوید و به رسمیت‏شناختن اسرائیل و برقراری روابط میان اعراب با مصر که در پی قرار داد مذکور قطع شده بود، فلسطینیان به این نتیجه رسیدند که نباید چشم امید به اقدامات کشورهای عربی داشته باشند.سازمان‏ها و مجامع بین المللی هم از آن جا که تحت نفوذ قدرت‏های بزرگ و به خصوص آمریکا به عنوان حامی و پشتیبان اسرائیل قرار دارند، راه حل‏های آنها تامین‌کننده آرمان‏ها و خواسته‏های فلسطینیان نیست و امیدواری به آنها تکرار اشتباهات گذشته خواهد بود.
۵ – موفقیت مقاومت لبنان
حمله همه جانبه اسرائیل به لبنان در ۱۹۸۲ (۱۳۶۱ ش)، شکل‏گیری مقاومت اسلامی مردم لبنان خصوصا “حزب‌الله لبنان‏” را به دنبال داشت. ایستادگی و مبارزه مقاومت اسلامی در یک نبرد مردمی با اسرائیلی‏ها ابتدا حامیان اسرائیل (نیروهای آمریکایی و فرانسوی) را به عقب‏نشینی و فرار از لبنان واداشت; سپس در جنگی نابرابر طی کمتر از دو دهه توانستند صهیونیست‏ها را وادار به فرار از جنوب لبنان کنند و طلسم شکست ناپذیری اسرائیلی را در هم شکنند.پیروزی حزب‌الله لبنان و شکست صهیونیست‏ها، مردم مسلمان فلسطین را به این باور رساند که برای پیروزی بر اشغالگران باید اولا، مبارزه را اسلامی کرد و شعارهای اسلامی را بر افراشت و جهاد مقدس علیه اشغالگران اعلم کرد; ثانیا، باید بدون اتکا به کشورهای دیگر، مبارزه را اداره کرد و به انجام رساند.
سازمان‏های فلسطینی بعد از انتفاضه
انتفاضه محصول شرایط جدید روانی – فکری و سیاسی – اجتماعی فلسطینیان در عرصه داخلی و بین‏المللی به ویژه جهان اسلام است; از این رو اندیشه ‏های تشکیلاتی و آرمان‏های مبارزان و شیوه‏های مبارزاتی در دوران انتفاضه به صورت متفاوتی با گذشته مطرح گردید. هسته‏های اصلی مبارزه از درون مساجد و با فکر و اندیشه اسلامی شروع و گسترش یافت و مبارزات به شکل مردمی و همه جانبه در آمد.در این سال‏ها شاهد شکل‏گیری و پیدایش سازمان‏ها و گروه‏های متعددی هستیم که همگی تحت نام “اسلام” و شعارهای اسلامی به فعالیت می‏پردازند.
حجت‌الاسلام والمسلمین سیدهادی خسروشاهی این گروه‏ها را این گونه معرفی می‏کند:
“مانند “جماعه التبلیغ و الدعوه”، که پایگاه آن در رامله قرار دارد و مبنای آن انجام فعالیت‏های تبلیغی و فرهنگی است; اما گروه‏های دیگر وجود دارند که از محدوده تبلیغ فراتر رفته و دست‏به فعالیت‏های سیاسی می‏زنند; از جمله “حزب‌الله” که در حمایت از انقلاب اسلامی به وجود آمدند.گروه “جماعه المسلمین‏” که حضوری محدودی در نوار غزه داشت و در پی‏احکام صادره از سوی دادگاه نظامی رامله علیه برخی اعضای آن در دهه سپتامبر ۱۹۸۴ علنی شد.در کنار این گروه‏ها، پاره‏ای از گروه‏ها و سازمان‏های اسلامی دیگر نیز به نحوی با اخوان المسلمین [نماینده جریان سنتی اسلامی] پیوند داشته و یا از آن تاثیر پذیرفته‏اند; برای نمونه سازمان الایدی المسلمه (بازوان مسلمانان)، همچنین گروه شباب المعرکه الاسلامیه (جوانان نبرد اسلامی) در نوار غزه، حرکه الاصلاح الاسلامی (جنبش اسلامی اصلاح) و سازمان الشباب المسلم را می‏توان نام برد.
ویژگی‏های انتفاضه
از ویژگی‏های انتفاضه می‏توان به موارد زیر اشاره کرد:
۱- اسلامی شدن مبارزات: اواخر دهه ۱۳۶۰ ش دوران تحول فکری و مبارزاتی ملت فلسطین است، زیرا از یک طرف، قیام سراسری سرزمین‏های اشغالی را فرا گرفت و مبارزات مسلحانه به داخل سرزمین‏های اشغالی کشانده شد و از طرف دیگر، سازمان آزادی بخش فلسطین، گروه‏ها و سازمان‏های متشکل در آن که برای مبارزه با اشغالگران شکل گرفته بودند مسیر مبارزات خود را از مبارزه مسلحانه به مذاکرات سیاسی به منظور تشکیل دولت فلسطینی در سرزمین‏های اشغالی تغییر دادند. مبارزات نسل جدید فلسطین در سرزمین‏های اشغالی که حاصل آزمون اندیشه‏های مختلف مارکسیسم، سوسیالیسم ناسیونالیسم و… در چهل سال گذشته بود، پیروزی را جز در تمسک به اسلام نمی‏دید، از این رو، در این راه از شعارهای اسلامی استفاده می‏کرد.سخن گوی جهاد اسلامی در سال ۱۳۶۷ شمسی در ملاقات با امام خمینی(ره) چنین می‏گوید: ملت ما پس از سالیان دراز شعارهای قومی گرایی و الحاد را به یک سو انداخت، شعاری که استعمار آن را رواج داده بود، و شعار اسلام را بر افراشت.ملت ما فهمید که راهش راه جهاد و مبارزه است، همان گونه که پیامبر اسلام صلی‌الله علیه وآله و مؤمنین بزرگ صدر اسلام این راه را پیمودند. طی دهه‏های آخر قرن بیستم میلادی توجه مردم فلسطین خصوصا جوانان به شعائر اسلامی و مساجد و نمازهای جمعه و جماعت‏ بیشتر شده است. تعداد مجلات و نشریات اسلامی از قبیل الثوره الاسلامیه، الحقیقه، طلیعه الاسلامیه، صوت الجماعه الاسلامیه افزایش یافته‏اند. گرایش بانوان به رعایت‏حجاب اسلامی افزایش یافته و مشروب فروشی‏ها و مراکز فساد و فحشا مورد حمله قرار می‏گیرند. نوع شعارهایی که داده می‏شود بر خاسته از متن اسلام است.سخن گوی جهاد اسلامی شعارهای انتفاضه را این گونه بیان می‏کند:
آنها با صدای بلند فریاد می‏زنند: “لا اله الا‌الله”، “الله اکبر”، “پیروزی از آن اسلام است‏”.
۲ – نقش مساجد در مبارزات: یکی از ویژگی‏های مهم قیام ملت فلسطین در پایان قرن بیستم (انتفاضه)، سامان یافتن مبارزات در مساجد و شروع حرکت از این مکان مقدس است.اقشار مختلف مردم در مساجد تجمع می‏کنند و در مورد موضوعات مختلف سیاسی، اجتماعی و اقتصادی و…آگاه می‏شوند.آنها در قبال سرنوشت‏خود و انجام وظایف و مسؤولیت‏های دینی حساسیت نشان می‏دهند و اندیشه و فکر اسلامی آنها را به حرکت و مبارزه وا می‏دارد. با افزایش روحیه اسلام گرایی مردم و حرکت‏های اسلامی، تعداد مساجد هم در فلسطین اشغالی به فزونی می‏گذارد و به طور متوسط طی ۳۵ سال اخیر هر سال حدود بیست مسجد به مساجد کرانه باختری رود اردن افزوده شده و از چهارصد مسجد به ۷۵۰ مسجد افزایش پیدا کرده است; همچنین در نوار غزه تعداد مساجد طی دو سال اخیر به سه برابر افزایش یافته است. مساجد محل بحث و گفت و گوی مسائل سیاسی روز شده، تظاهرات علیه اشغالگران از مساجد شروع می‏شود. یک سری فعالیت‏های اجتماعی از قبیل کمک به خانواده‏های بی‏بضاعت، تاسیس مهد کودک، سازماندهی اردوگاه‏های کار و… در مساجد صورت می‏گیرد. به اعتراف تمامی منابع سیاسی جهان، انتفاضه “از مساجد شروع شد و هر خانه را به یک مسجد تبدیل کرده است، به طوری که مسجد الاقصی به کانون مبارزات و مقاومت جوانان فلسطینی مبدل شده و صوت دلنشین و دشمن شکن “الله اکبر” از مناره‏ها و گلدسته‏ها پخش و اشغالگران را به وحشت انداخته است‏”. دومین مرحله انتفاضه در ماه‏های پایانی سال ۲۰۰۰ که هنوز هم ادامه دارد و به “انتفاضه الاقصی‏” مشهور است، از مسجد الاقصی و در نتیجه بی‏حرمتی اریل شارون آغاز شد. در خصوص نقش مساجد در قیام مردم فلسطین (انتفاضه) شیخ “محمد حسین‏” امام جماعت مسجد الاقصی در مصاحبه‏ای می‏گوید: در حال حاضر مسجد به صورت انجمنی برای گروه‏های مسلمانان و نیز منبع الهام و ثبات و پیوستگی آنان جهت مقابله با دشمن اشغالگر در آمده است.مسجد در ایفای این نقش موفقیت زیادی کسب کرده و به مسلمانان توشه‏های فراوانی برای مواجهه با دشواری‏ها داده و ثابت کرده است که انسان بیش از هر چیز دیگر با عقیده زنده است.بزرگ‏ترین پشتیبان این ملت عقیده اسلامی آن است که چنانچه نبود، در برابر همه رویدادها بزرگ هویت‏خود را از دست می‏داد…دین و عقیده است و در این مجال، هیچ گونه سازش و اغماض امکانپذیر نیست.
۳- مردمی و فراگیر شدن مبارزه: اگر چه صهیونیست‏ها و یک سری عوامل دیگر موفق شده بودند به شکلی عمل کنند که مبارزه فلسطینی‏ها در مبارزه گروه‏ها و سازمان‏های سیاسی خلاصه شود تا بتوانند با آنها به معامله و مذاکره و سازش بپردازند، ولی انتفاضه انحصار را شکست و مبارزه با صهیونیست‏ها را در سطح جامعه گسترش داد.کلیه اقشار و اصناف و طبقات، مبارزه با اشغالگران را فریضه‏ای واجب می‏دانند. هر کس بتواند شعاری بدهد و سنگی پرتاب کند، کودک ده ساله تا پیرمرد هفتاد ساله، اعم از زن و مرد در حرکت اسلامی انتفاضه شریک هستند.جز اسلام و اسلامی شدن مبارزات هیچ عاملی نمی‏توانست توده‏های عظیم مردم را به چنین حرکتی وا دارد.
۴- استمرار و تداوم مبارزات: مبارزات گروه‏های فلسطینی به شکل مقطعی و عملیات‏های نظامی و ضربه زدن به اسرائیل بود، ولی انتفاضه حرکتی مستمر و مداوم است و توانسته ضربات سیاسی، اقتصادی و نظامی مهمی به رژیم اشغالگر قدس وارد سازد و با بسیج نیروها و کسب حمایت‏بین‏المللی از تداوم زمانی مناسبی برخوردار باشد.
۵ – اتکای به منابع داخلی به جای وابستگی به کشورهای خارجی:همان‌طور که در بخش مربوط به سازمان‏های فلسطینی قبل از انتفاضه ملاحظه شد، اکثر قریب به اتفاق گروه‏های مبارز فلسطینی وابسته به کشورهای عربی منطقه بودند و تحت تاثیر اندیشه‏ها و تفکرات شرقی و غربی و سیاست‏های کشورهایی که مقیم آنها بودند عمل می‏کردند، در حالی که انتفاضه متکی به نیروهای داخلی است که جز از طرف توده‏های مردم شهر و روستا حمایت نمی‏شوند و تصمیمات آنها فقط متکی بر نیازها و روش هایی است که خود تشخیص می‏دهند.
پایگاه اجتماعی انتفاضه
اصول گرایی اسلامی با الهام از دستورها و احکام اسلام به یک قشر یا طبقه خاصی محدود نمی‏شود، بلکه حرکتی فراگیر و گسترده است و شامل کلیه اقشار و طبقات جامعه می‏شود.در انتفاضه فلسطین تمامی اقشار جامعه از زن و مرد، پیر و جوان، شهری و روستایی، دانشجو و کارگر و حتی افراد خردسال شرکت دارند ; البته هسته‏های اصلی مبارزه و نیروهای پر حرارت و فعال آن را روحانیان و روشنفکران و جوانان و دانشگاهیان و دانش‏آموزان تشکیل می‏دهند.
الف – روحانیان: مساجد و روحانیان پایگاه اصلی مبارزه و فعالیت‏های سیاسی، اجتماعی را تشکیل می‏دهند.آنها با الهام از احکام و مقررات اسلامی در ایجاد انگیزه روانی برای مبارزه با ظلم و ستم، پیوستگی و وحدت بین نیروها و افزایش فعالیت‏های سیاسی و اجتماعی و نیز انتفاضه، نقش اصلی و اساسی را ایفا می‏کنند. از میان آنها می‏توان به شیخ احمد یاسین، رهبر حماس، و شیخ عبدالعزیز عوده، رهبر معنوی جهاد اسلامی، و شیخ عبدالله درویش از افراد مؤثر در تشکیل آن نام برد.
ب – دانشجویان: نخستین نشانه‏های بارز ظهور اصول گرایی اسلامی در صحنه مبارزات ملت فلسطین را می‏توان در دانشگاه‏ها و به دست گرفتن کنترل اتحادیه‏های دانشجویی به وسیله دانشجویان مسلمان مشاهده کرد.با دقت در فعالیت‏های اسلامی دانشگاه‏های النجاح، بیرزیت، غزه، بیت المقدس و الخلیل، افزایش فعالیت نیروهای اسلامی مشخص می‏شود.از اواخر دهه هفتاد و تحت تاثیر جریانات بیداری اسلامی در سطح جهان اسلام، حرکت اسلامی در دانشگاه‏ها شروع به رشد کرد و توانست‏برتری قابل ملاحظه‏ای نسبت‏به سایر تشکل‏ها در اتحادیه‏های دانشجویان کسب کند.
ج – جوانان و نوجوانان: علاوه بر دانشجویان که خود از جوانان جامعه به شمار می‏روند، سایر جوانان و نوجوانان نیز از فعالان اصلی و پر انگیزه نهضت اسلامی فلسطین هستند.جوانان موفق شده‏اند صحنه مبارزات را در سراسر فلسطین گسترش دهند و به کارهای تشکیلاتی و سازماندهی مشخص روی بیاورند.تشکیل گروه هایی مانند “الشباب المسلم” و “شباب المعرکه الاسلامیه” نتیجه حضور گسترده جوانان در صحنه مبارزات جدید ملت فلسطین است.
* نویسنده: حسین کهرودی

انتهای پیام/

3 Responses to “انتفاضه فلسطین، مولود تفکر امام خمینی و تولد انقلاب اسلامی”

  1. سلام همسنگر عزیزم .لطفا مطالبم را انتشار دهید آدرس لینک:
    http://jnarm.blogfa.com/post/331

  2. سلام همسنگر عزیزم لطفا مطالب جدیدم را انتشار دهید آدرس لینک :
    http://jnarm.blogfa.com/post/332

آخرین اخبار